Càng ngày các phương thức vận tải hàng không, đường bộ cách tân và phát triển đã làm giảm phân khúc đường sắt. vì vậy, ngành đường sắt phải chuyển hướng từ vận tải du khách sang hàng hóa.
Ngành đường sắt chuyển hướng sang ưu tiên vận chuyển hàng hóa nhằm đem lại doanh số trước ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến lượng khách đi tàu giảm sâu. (Ảnh: CTV/Vietnam+)
Trong bối cảnh dịch COVID-19, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) buộc phải chuyển hướng sang sống nhờ vận tải hàng hóa, vốn đem đến nguồn thu trợ lực cho doanh nghiệp để có thể vượt qua khó khăn đại dịch.
Vận tải hàng hóa là chủ lực
Những tháng vừa mới đây, trong khi dịch COVID-19 bùng phát tinh vi, lưu thông hàng hóa khó khăn, ngành đường sắt vẫn tổ chức thành công các chuyến tàu chuyên container từ ga Yên Viên chạy thẳng sang Bỉ.
Ngoài các đoàn tàu này, đường sắt Việt Nam vẫn duy trì ổn định chạy tàu hàng liên vận quá cảnh China đi các nước Trung Á, châu Âu như Kazakhstan, Nga, Ba Lan, Đức…
Ông Trần Thế Hùng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Vận tải và Thương mại dịch vụ Đường sắt (RATRACO) - doanh nghiệp tổ chức tàu đi châu Âu cho biết đơn vị này đang làm việc với các đối tác doanh nghiệp để thời khắc tới có thể tổ chức các đoàn tàu chuyên tuyến đến các điểm đến mới như Tây An, Hạ Môn... (Trung Quốc), từ đó hàng hóa có thể đi kế tiếp các điểm đích ở châu Âu.
“Việc kết nối với đường sắt châu Âu thông qua đường sắt Trung Hoa giúp cho hàng hóa hai chiều xuất nhập khẩu lưu thông tốt hơn, nhất là hàng hóa xuất khẩu của VN. Trước đây, các doanh nghiệp chỉ có thể đi đường biển rất lâu, nay họ có thêm đường sắt với thời điểm ngắn hơn, giá cước cũng phù hợp, thuận lợi hơn cho vận chuyển hàng xuất khẩu,” ông Hùng nói.
Hơn nữa, theo ông Hùng, những chuyến tàu này cũng đóng góp phần thúc đẩy hợp tác và ký kết kinh tế, Thương mại dịch vụ quốc tế cũng như tiếp tục xây dựng chuỗi dịch vụ cung ứng vận tải liên vận quốc tế ngày càng bền vững và cạnh tranh hơn.
[Đường sắt khai trương đoàn tàu container đầu tiên từ Việt Nam sang Bỉ]
Thống kê của VNR cho thấy thêm sản lượng hàng hóa liên vận quốc tế đường sắt từ đầu năm đến lúc này tăng vọt. Hàng liên vận xuất nhập khẩu nói chung qua cửa khẩu ga Đồng Đăng, ga Lào Cai tăng hơn 40% so với cùng kỳ 2020. Riêng hàng xuất đi Nga và châu Âu, chín tháng năm 2021 đạt khoảng 1.800 TEU. Hàng hóa chủ yếu là hàng điện tử từ Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên; hàng da giầy, dệt may từ khu vực miền trung, miền Nam.
“Vận tải hàng hóa tăng trưởng là công dụng từ các chiến thuật chuyển dịch cơ cấu vận tải, tập trung thúc đẩy vận tải hàng hóa, xác minh vận tải hàng hóa là giữa trung tâm từ năm 2019 nhờ các chế độ như điều chỉnh giá cước linh hoạt; hệ thống quản trị vận tải hàng hóa qua mạng; mở rộng nguồn hàng; đẩy mạnh vận tải hàng hóa liên vận đến những thị phần...,” ông Vũ Anh Minh, Chủ tịch Hội đồng thành viên VNR đưa ra nhận định và đánh giá.
Thực tế, năm 2019, đường sắt đã mở tuyến hàng hóa liên vận quốc tế (thông qua Trung Quốc sang thị trường châu Âu tập trung vào tàu hàng container) và tàu chạy qua biên giới (nước ta-Trung Quốc). Sản lượng hàng hóa của các tuyến này chiếm khoảng 20% lượng hàng hóa của ngành đường sắt và thời gian tới sẽ tập trung đẩy mạnh.
VNR làm việc với những cơ quan vận chuyển phát hành nhanh như Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post), Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) mở tuyến từ 72 giờ xuống 40 giờ từ Hà Nội vào Thành phố Sài Gòn.
“Sản lượng doanh thu vận tải hàng hóa tới nay đã đạt trên 50% tổng doanh thu của cả 2019 (chỉ đạt 30%). Nếu tình trạng bệnh dịch lây lan COVID-19 được kiểm soát và điều hành ổn định, vận tải đường sắt sẽ phát triển vì hàng hóa vẫn liên tục tăng nhờ dịch vụ tốt hơn. Ngành đường sắt sẽ tập trung nâng cao sản lượng hàng hóa, ưu tiên chạy tàu hàng vì khách hàng ổn định, số lượng lớn," ông Minh cho hay.
Sẽ đầu tư nhiều tuyến phố sắt vươn tới cảng biển
Theo ông Minh, vận tải quý khách giảm 10-15% do ảnh hưởng của dịch COVID-19 thì tỷ lệ vận tải hàng hóa từng bước một tăng để bù đắp vào vận tải hành khác...
Tuy nhiên, người đứng đầu VNR cũng thừa nhận rào cản lớn nhất đối với vận tải hành hóa chính là cơ sở hạ tầng đường sắt nên Nhà nước cần “rót vốn” đầu tư vào các hạng mục cải sinh, cải tạo, xây dựng mới bãi hàng, kho hàng tại các ga xếp dỡ hàng hóa trọng điểm để tăng năng lực xếp dỡ thông qua…
[Đến năm 2030, quy hoạch 9 tuyến đường sắt mới, tổng chiều dài 2.362km]
“Càng ngày các phương thức vận tải hàng không, đường bộ cải cách và phát triển đã làm giảm phân khúc đường sắt. Những lĩnh vực này hạ tầng được đầu tư và cách tân và phát triển tiếp cận công nghệ thế giới trong khi hạ tầng đường sắt vẫn không tân tiến từ hàng nghìn năm. do thế, VNR phải chuyển hướng từ vận tải quý khách sang hàng hóa,” ông Minh chia sẻ.
Hiện nay rào cản lớn nhất đối với vận tải hành hóa chính là cơ sở hạ tầng đường sắt. (Ảnh: CTV/Vietnam+)
Tại đưa ra quyết định phê duyệt quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Chính phủ đã xác định kim chỉ nam ưu tiên xây dựng một số tuyến phố sắt kết nối cảng biển cửa ngõ thế giới đặc biệt khoanh vùng Hải Phòng và Bà Rịa-Vũng Tàu, Cái Mép-Thị Vải; kết nối Thành phố TP HCM với Cần Thơ, kết nối quốc tế với Trung Hoa, Lào và Campuchia tương xứng với các hiệp định vận tải thế giới và đồng bộ với quy trình đầu tư của các nước trong nơi.
Ngoài ra, quy hoạch cũng bao gòm các tuyến nhánh, nhánh đường sắt chuyên dùng kết nối đến các đầu mối giao thông như đô thị, cảng biển, cảng thủy nội địa, trung tâm logistics, cảng hàng không...
Theo tính toán của Bộ Giao thông Vận tải, tổng nhu cầu vốn đến năm 2030 để cải tiến và phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt khoảng 240.000 tỷ vnđ được huy động từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước, vốn ngoài ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác./.
Việt Hùng (Vietnam+)
________________________________
>>> Nguồn: Đường sắt chuyển hướng vận chuyển hàng hóa để bù lỗ cho tàu chở khách
